Ruch 37 Sztuczna inteligencja - autonomiczne systemy decyzyjne

NOTA METODOLOGICZNA

Tezą publikacji jest przekonanie, że klasyczne podejście do dostępności cyfrowej (accessibility), ukształtowane przez standardy WCAG, przestaje być wystarczające w rzeczywistości systemów agentowych, czyli autonomicznych systemów decyzyjnych. Brak nowego paradygmatu dostępności prowadzi wprost do stopniowej utraty sprawczości użytkownika.

Rozważania opierają się na analizie aktualnych praktyk rynkowych (w szczególności w obszarze e-commerce, bankowości i platform cyfrowych), danych dotyczących skali wdrożeń agentów AI, europejskich regulacjach prawnych, a także na moim wieloletnim doświadczeniu w obszarze dostępności cyfrowej.

Ostatnia część opracowania świadomie wykracza poza poziom analizy i proponuje ramę sześciu fundamentów dostępności agentów AI. Należy je traktować jako pierwszy krok w kierunku zbioru dobrych praktyk, który w przyszłości może pełnić rolę soft law, punktu odniesienia dla projektantów, regulatorów, audytorów oraz organizacji wdrażających autonomiczne systemy decyzyjne.

Publikację zamyka Manifest Ruchu 37, którego celem jest zaproszenie do wspólnej debaty nad kierunkiem rozwoju sztucznej inteligencji. Manifest zachęca do polemiki, lecz jednocześnie wyznacza jasną granicę: AI może być źródłem innowacji, ale nie może rozwijać się kosztem ludzkiej sprawczości. W momencie, w którym systemy AI zaczynają podejmować decyzje w imieniu człowieka, sprawczość człowieka jest istotnie ograniczona. Manifest jest zaproszeniem do współtworzenia Ruchu 37, przestrzeni refleksji, dialogu i odpowiedzialności wobec technologii

Pobierz pubikację Ruch 37 (PDF, rozmiar: 1.2 MB)

PODZIĘKOWANIA

Dziękuję ekspertkom i ekspertom za krytyczną lekturę wcześniejszych wersji tekstu, cenne uwagi merytoryczne oraz inspirujące dyskusje.
Wnioski, opinie i ewentualne błędy pozostają moją odpowiedzialnością.

Szczególne podziękowanie kieruję do:

• dr hab. Ewy Kowalewskiej, prof. US
• dra hab. Wojciecha Bożka, prof. US
• dr Karoliny Mendeckiej
• Włodzimierza Marcińskiego
• Przemysława Marcinkowskiego